Pompeii is een plek die archeologen zelfs na honderden jaren onderzoek nog steeds weet te verrassen. De meesten associëren de stad met de uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr., maar sporen van eerdere gebeurtenissen komen nog steeds aan het licht. Wetenschappers beweren nu dat er op de stadsmuren bewijzen zijn bewaard van het gebruik van een wapen dat door sommigen wordt vergeleken met… een antiek machinegeweer.
Mysterieuze sporen op de muren van Pompeii
Op de noordelijke muren van Pompeii is al langere tijd schade zichtbaar. Grote, ronde kraters zijn eenvoudig te verklaren: dit is het resultaat van inslagen door stenen projectielen die werden afgeschoten door Romeinse katapulten. Het probleem lag echter bij de kleinere gaten. Deze hebben een vierkante vorm en zijn gerangschikt in een karakteristiek waaiervormig patroon. Jarenlang werden ze beschouwd als gewone sporen van gevechten of algemene vernielingen.
Een team van Italiaanse onderzoekers besloot deze sporen van dichterbij te bekijken. Er werd gebruikgemaakt van laserscanning en fotogrammetrie om driedimensionale modellen met een zeer hoge resolutie te maken. De analyse van de diepte en vorm van de inslagen leidde tot een verrassende conclusie: de schade werd niet veroorzaakt door handwapens, maar door een mechanisme dat in staat was tot een snelle, herhaalde beschieting. Hadden de Ouden machinegeweren? Lees verder.
Antieke wapens met een moderne werking
De onderzoekers wezen op de polibolos, een type herhalende katapult die bekend is uit Griekse technische beschrijvingen uit de 3e eeuw v.Chr. Dit was een machine die achtereenvolgens projectielen bijna automatisch kon afvuren, dankzij een systeem voor opslag en toevoer van pijlpunten (bouten).
De gegevens uit Pompeii werden vergeleken met oude “gebruiksaanwijzingen” van dergelijke apparaten. Het patroon van de schade op de muren kwam perfect overeen met het mechanisch “vegen” van het terrein door dit wapen. Bovendien pasten de ijzeren pijlpunten van projectielen die in musea zijn gevonden en gebruikt werden in Romeinse machines, bij de inslagen.
- De eenduidig radiale rangschikking van de dicht op elkaar geplaatste inslagsporen die in Pompeii zijn waargenomen, doet vermoeden dat er een automatische schorpioen is gebruikt, bedoeld om boogschutters te raken die achtereenvolgens in de zijdoorgangen van de torens verschenen, of verdedigers die even tussen de kantelen door keken nadat de voorlopige houten versterkingen al ernstig waren beschadigd – aldus de auteurs van het onderzoek.
Een veldslag van vóór de beroemde uitbarsting
Deze sporen worden in verband gebracht met het beleg van Pompeii door de troepen van Luccius Cornelius Sulla in de 1e eeuw v.Chr. Juist op dat moment werd de stad naar verluidt beschoten met geavanceerde machines. Interessant is dat de uitbarsting van de Vesuvius, die minder dan honderd jaar later plaatsvond, deze schade bijna perfect heeft geconserveerd.
Dankzij dit feit kunnen we vandaag de dag meer zien dan alleen de gevolgen van een natuurramp. Op de muren van Pompeii is ook de geschiedenis van een antieke oorlog en technologie vastgelegd die veel geavanceerder was dan we gewoonlijk aannemen.
